Het Montioni natuurgebied bij Suvereto begint voor ons bijna aan de rand van Orizzonte Verde.
Sommige landschappen maken meteen lawaai.
Montioni niet.
Montioni doet iets anders. Het trekt je langzaam naar binnen. Een pad, een strook schaduw, de geur van warm hout en droge aarde, een bocht waarachter weer een ander stuk stilte ligt. Vanuit Orizzonte Verde zit je niet “op een afstandje van een natuurgebied”. Je zit er aan de rand van. Dat voel je. Hier begint het niet pas als je geparkeerd hebt. Hier begint het al in de lucht, in het licht, in de manier waarop alles net iets minder haast heeft.
Ik liep er laatst en kwam ineens oog in oog te staan met een hert.
We bleven allebei stokstijf staan. Het keek mij aan, ik keek terug, en nog voor ik iets romantisch of verstandig kon doen, was het alweer verdwenen. Alsof het wilde zeggen: leuk dat je er bent, maar overdrijf jezelf niet.
Dat is Montioni ook een beetje.
Geen decor, maar een landschap met geheugen
Wie hier wandelt, loopt niet alleen door bos. Je loopt door een landschap dat onthoudt.
Montioni is een groot natuurgebied tussen de Val di Cornia en de Val di Pecora, met een oppervlakte van ongeveer 7.000 hectare. De officiële bronnen beschrijven het als een gebied waar natuur en menselijke geschiedenis voortdurend in elkaar grijpen. Hier zie je niet alleen mediterrane begroeiing en holm eiken, maar ook sporen van aluinwinning, houtskoolproductie, bosbeheer en oude nederzettingen.
Dat maakt het voor mij als schrijver onweerstaanbaar.
Een mooi bos is prettig. Een mooi bos met littekens, verhalen, verdwenen arbeid, oude routes en een vleugje machtspolitiek? Dat is interessanter.
Elisa Bonaparte, aluin en een dorp in het bos
En dan komt ineens Elisa Bonaparte om de hoek kijken. Letterlijk niet, al zou dat hier ergens ook weer niet eens zo vreemd voelen. Wie door het Montioni natuurgebied bij Suvereto wandelt, loopt niet alleen door bos, maar ook door geschiedenis.
In de Napoleontische tijd werd Montioni opnieuw belangrijk door de winning van aluin, een mineraal dat vroeger werd gebruikt voor onder meer leerbewerking en het fixeren van kleurstoffen in textiel. Officiële park- en regiobronnen verwijzen naar de resten van dat industriële verleden én naar het Napoleontische mijnwerkersdorp dat in opdracht van Elisa Bonaparte Baciocchi tot ontwikkeling kwam. Ook de route-informatie van het park noemt nog zichtbare gebouwen, openluchtmijnen, ovens en toegangspunten naar ondergrondse gangen.
Dat is precies wat Montioni zo goed maakt.
Het is niet alleen mooi. Het heeft plot.
Wat je hier voelt
Montioni is geen strak aangeharkte ansichtkaart. Gelukkig niet.
Je loopt hier tussen kurkeiken, steeneiken, droog gras, schaduwstroken en paden die zich nergens voor lijken te haasten. Soms opent het landschap zich even. Soms wordt het juist dichter en stiller. En ergens tussen de bomen zitten nog steeds die lagen van vroeger: mijnbouw, arbeid, ruïnes, routes, macht, verval. Niet als museumdecor, maar als restanten die gewoon zijn blijven liggen waar de tijd ze heeft achtergelaten. Officiële parkinformatie noemt naast de mijnsporen ook middeleeuwse en oudere archeologische resten, waaronder plekken als Pievaccia, Montioni Vecchio en de oude baden van Montioni.
Hier hoef je niet constant iets te “doen”.
Kijken is al werk genoeg.
Waarom wij onze gasten juist hierheen sturen
Omdat Montioni een ander soort Toscane laat zien.
Niet alleen wijn, dorpjes en terrassen. Ook bos. Stilte. Schaduw. Een wat ruiger ritme. Een plek waar je kunt lopen zonder dat er om de drie minuten iemand een aperol in je zicht schuift. Ook prettig. Al zijn we niet principieel tegen aperol. We zijn alleen voor timing.
Voor gasten van Orizzonte Verde is Montioni geen dagtrip die je met militaire precisie moet plannen. Het is veel natuurlijker dan dat. Je verblijft al aan de rand van dit landschap. Dat maakt een ochtendwandeling of een rustige namiddag hier bijna vanzelfsprekend. En juist daardoor blijft het hangen.
Onze tip
Ga niet met het idee dat je “een highlight moet afvinken”.
Ga met water, goede schoenen en een beetje tijd.
Laat het pad iets doen. Kijk omhoog. Kijk omlaag. Let op de geur van het bos na warmte. Op steen. Op schors. Op dat ene moment waarop je even niemand hoort. En mocht je dan, zoals ik, ineens een hert tegenkomen, probeer dan vooral waardig te blijven. Het dier zelf zal daar vermoedelijk geen enkele behoefte aan hebben, maar jij kunt het altijd proberen.
Verblijven aan de rand van Montioni
Orizzonte Verde ligt aan de rand van Montioni. Voor wie graag in de natuur verblijft, maar ook houdt van geschiedenis, gelaagdheid en rust, is dat geen detail. Het is een van de redenen waarom deze plek zo bijzonder voelt.
Wie hier slaapt, zit niet alleen in Toscane.
Je zit aan de rand van een verhaal.